Jak zabezpieczyć budowę zimą? Praktyczne porady

Budowę zimą najlepiej pozostawić po osiągnięciu stanu zero z zabezpieczonymi fundamentami albo w stanie surowym otwartym, lecz już z dachem i osłoniętymi otworami. Największe zagrożenia stanowią woda, mróz, śnieg, wiatr oraz kradzież materiałów. Sprawdź, jak przygotować plac budowy do zimowej przerwy i czego nie wolno zostawić bez ochrony.

Od czego zależy zabezpieczenie budowy zimą?

Zakres prac wynika przede wszystkim z etapu inwestycji. Inaczej chroni się wykopy i fundamenty, inaczej świeżo wymurowane ściany, a jeszcze inaczej dom w stanie surowym otwartym. Każdy element powinien być osłonięty przed opadami, lecz jednocześnie trzeba zapewnić odpływ wody i wymianę powietrza.

Wilgoć wnika w pory betonu, ceramiki, silikatów oraz betonu komórkowego. Podczas zamarzania zwiększa objętość i może powodować mikropęknięcia, odspajanie powierzchni oraz tak zwane pękanie mrozowe. Proces ten szczególnie zagraża fundamentom i elementom żelbetowym, jeśli pozostawiono je bez izolacji.

Jak zabezpieczyć fundamenty i stan zero?

Przerwanie prac po samym wykonaniu wykopów jest bardzo ryzykowne. Woda opadowa i roztopowa rozluźnia skarpy, a zamarzający grunt może przemieścić się wokół przyszłych fundamentów. Bezpieczniejszy moment następuje po wykonaniu ław, ścian fundamentowych oraz izolacji przeciwwilgociowej.

Fundament wymaga izolacji pionowej i poziomej. Po jej ułożeniu wykopy należy zasypać, najlepiej materiałem przepuszczającym wodę, takim jak piasek lub żwir. Wierzch ścian można przykryć papą albo grubą folią budowlaną, pozostawiając jej brzegi tak, aby woda spływała na zewnątrz, a nie w stronę muru.

Rozszerzająca się w porach woda zagraża fundamentom, dlatego przed zimą trzeba odciąć dopływ wilgoci i zasypać wykopy.

Przy domu podpiwniczonym przed zimą powinien powstać strop nad piwnicą. Bez niego napór gruntu i woda zalegająca w wykopie mogą doprowadzić do zawilgocenia, pęknięć, a nawet przemieszczenia ścian. Strop nad piwnicą lub posadzkę na gruncie osłania się płytami styropianowymi albo matami słomianymi, przykrywa folią i dociska warstwą gruntu o grubości kilkunastu centymetrów.

Nie wolno pomijać przejść instalacyjnych, okien piwnicznych ani schodów. Te miejsca należy zasłonić deskami i zabezpieczyć przed śniegiem, gruzem oraz wodą.

Jak chronić mury, strop i dach?

Świeżo wymurowane ściany łatwo chłoną wodę. Dotyczy to zwłaszcza betonu komórkowego, ceramiki poryzowanej i silikatów. Górne krawędzie murów, także w otworach okiennych, trzeba nakryć folią budowlaną lub papą i solidnie przymocować osłonę deskami.

Ściany bez stropu i dachu

Jeżeli nie wykonano jeszcze wieńca, stropu ani więźby, sama folia może nie wystarczyć. Śnieg będzie gromadził się wewnątrz budynku, a podczas odwilży woda zawilgo­ci dolne partie ścian i betonową posadzkę. W takim położeniu warto wykonać tymczasowe zadaszenie z folii dachowej, papy lub wodoodpornych płyt.

Osłona powinna mieć spadek umożliwiający odpływ wody. Nie należy układać luźnej plandeki bez konstrukcji podpierającej, bo ciężar mokrego śniegu może ją zerwać albo przeciążyć mury. Na terenach otwartych i w górach lepiej zastosować płyty OSB lub wodoodporne płyty wiórowe – wiatr szybko niszczy lekkie osłony foliowe.

Strop i konstrukcja dachu

Gotowy strop trzeba zabezpieczyć przed wodą oraz przemarzaniem. Można użyć płyt styropianowych, mat słomianych, desek lub płyt wodoodpornych przykrytych papą. Każdą warstwę należy obciążyć tak, aby nie została porwana przez wiatr.

Jeżeli istnieje już więźba, lecz brakuje pokrycia docelowego, papa na sztywnym poszyciu ograniczy zalewanie wnętrza. Drewniane elementy powinny być suche i zabezpieczone przed grzybami. Przy dachu płaskim trzeba udrożnić odpływy oraz usuwać nadmiar śniegu, ponieważ jego ciężar może przeciążyć konstrukcję.

Jak przygotować stan surowy otwarty?

Stan surowy otwarty jest często dogodnym etapem na zimową przerwę. Budynek ma wtedy ściany, strop, kominy, schody oraz więźbę z pokryciem dachowym. Dach ogranicza dostęp opadów, ale nie chroni domu całkowicie, jeśli otwory okienne i drzwiowe pozostają otwarte.

Osłony okienne i drzwiowe

W otworach można zamontować folię rozpiętą na drewnianych ramach. Na działce narażonej na silne podmuchy lepsze będą deski lub płyty OSB. Osłony muszą być stabilne, lecz nie powinny całkowicie blokować wentylacji.

Pod górną krawędzią każdej osłony należy zostawić kilkucentymetrową szczelinę. Taki prześwit pozwala usuwać wilgoć technologiczną i ogranicza kondensację. Zbyt szczelne zamknięcie budynku może zatrzymać wodę w murach.

Osłona otworu powinna chronić przed deszczem i śniegiem, ale nie może zamykać drogi ujścia wilgoci technologicznej.

Wilgoć technologiczna

Bloczki betonu komórkowego, silikaty, żelbetowe stropy, schody i betonowy podkład podłogi zawierają wodę pozostałą po procesie budowy. Zimą, przy regularnym wietrzeniu, część tej wilgoci może odparować. Ma to znaczenie przy późniejszym układaniu drewnianych podłóg oraz wykonywaniu zabudowy poddasza z płyt gipsowo-kartonowych.

Nie należy jednak mylić wentylacji z wychładzaniem. Gdy w budynku wykonano świeże tynki lub mokre warstwy podłogi, trzeba zapewnić ich wyschnięcie przed nadejściem mrozu. Tynki wewnętrzne mogą pozostać bez ogrzewania tylko wtedy, gdy całkowicie wyschły. Tynki zewnętrzne lepiej wykonywać po ustabilizowaniu temperatury.

Jak zabezpieczyć instalacje i materiały?

Woda pozostawiona w rurach może zamarznąć i rozsadzić instalację. Dotyczy to przewodów wodnych, kanalizacyjnych oraz grzewczych znajdujących się w nieogrzewanych pomieszczeniach. Jeśli budynek nie będzie ogrzewany, instalację trzeba opróżnić, a przewody zewnętrzne osłonić izolacją termiczną.

Przy działającym ogrzewaniu tymczasowym należy kontrolować temperaturę wewnątrz. Podczas prac betonowych nie wolno lekceważyć temperatury poniżej 5°C. Świeży beton, czyli także beton zbrojony, może wtedy wiązać nieprawidłowo, jeśli nie zastosuje się namiotu, kurtyn termicznych, ogrzewania miejscowego lub dodatków przeciwmrozowych.

Materiały budowlane powinny być uporządkowane i odizolowane od gruntu:

• cement, kleje, gips i farby przechowuj w suchym, zadaszonym miejscu,
• worki ustaw na paletach i osłoń przed wilgocią,
• stal zbrojeniową ułóż na podkładach, z dala od mokrego podłoża,
• drewno przykryj przed śniegiem, pozostawiając przestrzeń dla cyrkulacji powietrza.

Wokół budynku sprawdź spadki terenu. Tymczasowe rowki odwadniające lub dreny odprowadzą wodę od fundamentów i ograniczą powstawanie zastoisk. Kable oraz gniazda elektryczne trzeba schować w szczelnych skrzynkach.

Jak ograniczyć ryzyko kradzieży?

Na niezamieszkanym placu budowy mogą zniknąć nie tylko elektronarzędzia. Złodzieje interesują się przewodami elektrycznymi, rurami instalacji wodnej i grzewczej, oknami dachowymi oraz metalowymi elementami. Warto usunąć wartościowe wyposażenie albo przechować je poza budową.

Podstawę stanowią zamki, kłódki, blokady i tymczasowe ogrodzenie. Przydatne jest też oświetlenie z czujnikiem ruchu. Gdy na miejscu znajdują się instalacje lub stolarka, rozsądny wybór stanowi system alarmowy z monitoringiem. Taka ochrona kosztuje zazwyczaj kilkadziesiąt złotych miesięcznie i działa najlepiej przy stałym powiadamianiu firmy ochroniarskiej.

Okna dachowe zamontowane pod samą papą mogą stać się łatwym łupem. Jeśli to możliwe, ich montaż należy przełożyć na wiosnę. W dachu z membraną dachową i gotowym pokryciem można wyjąć skrzydła z ościeżnic oraz przechować je w bezpiecznym miejscu.